«Κι ἄν τό πουλί σπλαχνίζεται τούς νεοσσούς του καί συνεχῶς τούς ἐπισκέπτεται καί τούς φωνάζει καί τούς δίνει τροφή στό στόμα, πολύ περισσότερο ἁπλώνονται οἱ δικοί μου οἰκτιρμοί πάνω στά κτίσματά Μου, καί ἀκόμη…..»

Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Καρπάθιος

Λόγος ἀσκητικός καί παρηγορητικός

……..
Εἶναι φανερό ὅτι κάθε δοῦλος πού μένει κοντά στόν οἰκοδεσπότη, κάποτε δέχεται καί μαστιγώσεις καί γρονθοκοπήματα καί κατηγορίες καί ὀνειδισμούς. Ὅσοι ὅμως μένουν ἔξω, πάντως ἀποφεύγουν τά χτυπήματα, σάν ξένοι δοῦλοι πού δέν ἐνδιαφέρουν. «Τί ὠφεληθήκαμε λοιπόν, λένε, ἐμεῖς νά ὑποφέρομε θλίψεις στήν ψυχή καί στό σῶμα, πού πάντοτε προσευχόμαστε καί ψάλλομε; Καί οἱ κοσμικοί πού μήτε προσεύχονται, μήτε ἀγρυπνοῦν, χαίρονται καί εὐφραίνονται καί προοδεύουν καί περνοῦν μέ εὐθυμία καί χαρά;» Καί ὅπως λέει ὁ προφήτης: «Νά, ἀνοικοδομοῦνται ξένα σπίτια, κι ἐμεῖς καλοτυχίζομε τούς ἄλλους;» Καί προσθέτει: «Αὐτά τά εἶπαν οἱ δοῦλοι τοῦ Θεοῦ, πού ἔχουν τή γνώση»¹. Ἀλλά ὅμως πρέπει νά γνωρίζουν (οἱ μοναχοί) ὅτι τίποτε τό παράδοξο δέν πάσχουν μέ τό νά θλίβονται καί νά δοκιμάζουν διάφορες λύπες ὑποφέροντας τά παθήματα τοῦ Κυρίου, πού λέει στό Εὐαγγέλιο: «Σᾶς βεβαιώνω ὅτι θά κλάψετε καί θά θρηνήσετε ἐσεῖς πού εἶστε κοντά μου, ἐνῶ ὁ κόσμος θά χαρεῖ.Ἀλλά περιμένετε λίγο ἀκόμη καί θά σᾶς ἐπισκεφθῶ μέσω τοῦ Παρακλήτου, θά διώξω τήν ἀθυμία σας καί θά σᾶς φέρω κοντά μου μέ λογισμούς οὐράνιας ζωῆς καί ἀναπαύσεως καί μέ γλυκά δάκρυα, τά ὁποῖα στερηθήκατε γιά λίγες ἡμέρες ἐξαιτίας τῶν πειρασμῶν. Καί θά σᾶς δώσω τόν μαστό τῆς χάρης μου, ὅπως ἡ μητέρα στό βρέφος πού κλαίει, καί θά σᾶς ἐνισχύσω μέ οὐράνια δύναμη, ἐσᾶς πού ἐξασθενήσατε μέ τόν πόλεμο πού σᾶς ἔγινε· καί θά καταγλυκάνω ἐσᾶς πού πικραθήκατε, ὅπως λέει ὁ Ἱερεμίας στούς Θρήνους γιά τήν «Ἱερουσαλήμ πού εἶναι μέσα σου»· καί θά σᾶς μεταβληθεῖ σέ χαρά· καί αὐτή τή χαρά κανείς δέ θά μπορέσει νά σᾶς τήν πάρει»². 
Ἄς μήν εἴμαστε λοιπόν μύωπες καί τυφλοί καί καλοτυχίζομε τούς κοσμικούς περισσότερο ἀπό ἐμᾶς· ἀλλά γνωρίζοντας τήν διαφορά τῶν γνησίων υἱῶν καί τῶν νόθων, ἄς προτιμοῦμε μᾶλλον τή ἀθλιότητα τάχα τῶν μοναχῶν καί τή φοβερή κακοπάθειά τους, πού καταλήγει στήν αἰώνια ζωή καί στό ἀμάραντο στεφάνι τῆς δόξας τοῦ Κυρίου³. Ἄς προτιμήσομε λοιπόν τήν ταλαιπωρία τῶν ἀσκητῶν πού θεωροῦνται ἁμαρτωλοί –σωστότερα θά ἔλεγα δίκαιοι–, καί τό νά εἴμαστε παραπεταμένοι στόν οἶκο τοῦ Θεοῦ, δηλαδή στό τάγμα ἐκείνων πού δουλεύουν ἀσταμάτητα στό Χριστό, παρά νά κατοικοῦμε σέ καταλύματα ἁμαρτωλῶν⁴ ἤ νά συναναστρεφόμαστε μέ κοσμικούς, ἀκόμη καί ἄν ἔχουν μεγάλες ἀρετές.
Σοῦ λέει, μοναχέ, ὁ οὐράνιος Πατέρας σου πού σέ ὑπεραγαπᾶ καί σέ θλίβει καί σέ καταπονεῖ μέ διάφορους πειρασμούς: «Γνώριζε καλά, ταλαίπωρε μοναχέ, ὅτι καθώς ἔχω πεῖ μέ τό στόμα τοῦ προφήτη, θά γίνω παιδευτής σου⁵, θά σέ συναντήσω στό δρόμο πρός τήν Αἴγυπτο καί θά σέ γυμνάζω ἀδιάκοπα μέ τίς θλίψεις. Τούς ἀξιοκατάκριτους δρόμους σου θά τούς φράξω μέ τά ἀγκάθια⁶ τῆς πρόνοιάς Μου, θά σέ πληγώνω δηλαδή μέ ἀπροσδόκητες συμφορές, γιά νά σ᾿ ἐμποδίζω νά μήν κάνεις ἔργο ἐκεῖνα τά ὁποῖα σκέφτεσαι μέ τήν ἀνόητη καρδιά σου. Καί θά φράξω τή θάλασσα τῶν παθῶν σου μέ τίς πύλες τῶν οἰκτιρμῶν Μου⁷. Καί θά εἶμαι ἀπέναντί σου σάν πάνθηρας πού θά σέ κατατρώγω μέ λογισμούς αὐτομεμψίας καί αὐτοκατακρίσεως καί μετάνοιας μέ τό νά σέ φέρνω σέ συναίσθηση τῶν ἁμαρτημάτων σου πού ἀγνοεῖς. Ὅλα αὐτά τά θλιβερά εἶναι πολύ μεγάλη χάρη τοῦ Θεοῦ. Καί ὄχι μόνον πάνθηρας, ἀλλά καί κεντρί θά εἶμαι⁸ καί θά σέ πληγώνω μέ λογισμούς κατανύξεως καί πόνους καρδιακούς, καί δέν θά λείψει πόνος καί θλίψη ἀπό τόν οἶκο σου», δηλαδή τήν ψυχή καί τό σῶμα πού θά κατεργαστοῦν καλά καί ὠφέλιμα τά γλυκά πράγματι καί μελιστάλαχτα παιδευτήρια τοῦ Θεοῦ. Τό τέλος ὅμως τῶν τιμωριῶν καί τῶν πόνων καί τῆς ταραχῆς καί τῆς ντροπῆς καί τῶν φόβων καί τῶν ἀπελπισμῶν πού συνήθως συμβαίνουν στούς ἀσκητές, ὅλων αὐτῶν τῶν σκυθρωπῶν τό τέλος εἶναι χαρά ἐπουράνια καί ἀπόλαυση ἀνερμήνευτη καί δόξα ἀνεκλάλητη καί ἀγαλλίαση ἀκατάπαυστη. «Γι᾿ αὐτό, λέει, σέ ἔθλιψα, γιά νά σέ θρέψω μέ τό μάννα τῆς γνώσεως· καί σέ ἄφησα νά πεινάσεις γιά νά σέ εὐεργατήσω στό τέλος καί νά σέ εἰσαγάγω στήν οὐράνια βασιλεία». Τότε θά σκιρτήσετε ἀπό χαρά οἱ ταπεινοί μοναχοί σάν τά μοσχάρια ὅταν λυθοῦν ἀπό τά δεσμά, δηλαδή τά σαρκικά πάθη καί τούς πειρασμούς τῶν ἐχθρῶν· καί τότε θά καταπατήσετε τούς ἄνομους δαίμονες πού τώρα σᾶς καταπατοῦν· καί θά γίνουν στάχτη κάτω ἀπό τά πόδια σας⁹.
Ἄν εἶσαι, μοναχέ, θεοσεβής καί ταπεινός καί δέ φουσκώνεις ἀπό μάταιη ἔπαρση, οὔτε εἶσαι αὐθάδης, ἀλλά ἔχεις κατάνυξη στήν καρδιά σου καί θεωρεῖς τόν ἑαυτό σου ἀχρεῖο δοῦλο¹⁰ καί ἔχεις συντριβή στό πνεῦμα σου· τήν ἀρετή τῶν κοσμικῶν. Καί οἱ λεκέδες σου εἶναι προτιμότεροι ἀπό τήν μεγάλη κάθαρση τῶν κοσμικῶν. Τί εἶναι ἐκεῖνο γιά τό ὁποῖο θλίβεσαι; πάντως κάποια κηλίδα πού σοῦ συνέβη. Ἀλλά κοίταξε· ὁ ἄνθρωπος ὅταν λερώσει τά χέρια του μέ πίσσα, καθαρίζεται μέ λίγο λάδι. Πολύ περισσότερο ἐσύ μπορεῖς νά καθαριστεῖς μέ τό ἔλεος τοῦ Θεοῦ. Ὅπως δέν εἶναι δύσκολο νά πλύνεις τό ροῦχο σου, ἔτσι πολύ περισσότερο δέν εἶναι δύσκολο στόν Κύριο νά σέ πλύνει ἀπό κάθε κηλίδα, ἀκόμη καί ἄν κάθε ἡμέρα, ὅπως εἶναι φυσικό, συμβαίνει ἐξ ἀνάγκης πειρασμός. Γιατί ὅταν ἐσύ λές: «Ἁμάρτησα στόν Κύριο», σοῦ δίνεται ἡ ἀπόκριση: «Συγχωροῦνται οἱ ἁμαρτίες σου· Ἐγώ εἶμαι πού τίς σβήνω καί δέ θά τίς θυμηθῶ¹¹. Ὅσο ἀπέχει ἡ ἀνατολή ἀπό τή δύση ἀπομάκρυνα ἀπό ἐσένα τίς ἁμαρτίες σου, καί σέ σπλαχνίζομαι, ὅπως ἕνας πατέρας σπλαχνίζεται τούς γιούς του»¹². Μόνο ἐσύ μήν ἀπομακρυνθεῖς καί φύγεις ἀπό Ἐκεῖνον πού σ᾿ ἐξέλεξε να ψάλλεις καί νά προσεύχεσαι, ἀλλά προσκολλήσου σ᾿ Αὐτόν ὅλη σου τή ζωή, εἴτε μέ τό θάρρος τῆς καθαρότητας, εἴτε μέ θεοσεβή ἀναίδεια καί σταθερή ἐξομολόγηση. Καί Αὐτός σέ καθαρίζει μέ τό νεῦμα Του.
Ἐκεῖνα πού ὁ Θεός καθαρίζει μέ τό θέλημα Του, οὔτε αὐτός ὁ μέγας Ἀπόστολος Πέτρος δέν μπορεῖ νά τά κάνει ἀκάθαρτα ἤ νά τά κατακρίνει· γιατί εἰπώθηκε σ᾿ αὐτόν: «Ὅσα ἔκανε καθαρά ὁ Θεός, μή τά θεωρεῖς ἐσύ ἀκάθαρτα»¹³. Δέν εἶναι ὁ Θεός ἐκεῖνος πού μᾶς δικαίωσε ἀπό τή δική Του φιλανθρωπία; Ποιός θά μᾶς κατακρίνει;¹⁴ Γιατί ὅταν ἐπικαλούμαστε τό ὄνομα τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ, εὔκολα καθαρίζεται ἡ συνείδησή μας καί τίποτα δέ μᾶς ξεχωρίζει ἀπό τούς προφῆτες καί τούς ἄλλους ἁγίους. Ὁ Θεός δέ μᾶς προόρισε γιά τήν ὀργή Του, ἀλλά γιά τή σωτηρία μέσω τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ πού πέθανε γιά μᾶς· ἔτσι ὥστε εἴτε ἐπαγρυπνοῦμε στίς ἀρετές, εἴτε συμβεῖ νά κοιμόμαστε, ὅπως εἶναι πιθανό, γιά μερικά ἐλαττώματα, νά ζήσομε μαζί μέ τό Χριστό, ἀτενίζοντας πάντοτε πρός Αὐτόν μέ μεγάλους στεναγμούς καί θρηνολογώντας ἀκατάπαυστα καί Αὐτόν ἀναπνέοντας. Ἄς ντυθοῦμε λοιπόν ὡς θώρακα τήν πίστη καί ἄς φορέσομε ὡς περικεφαλαία τήν ἐλπίδα τῆς σωτηρίας¹⁵, γιά νά μή μπορέσουν νά εἰσχωρήσουν μέσα μας τά βέλη τῆς ἀπογνώσεως καί τῆς ἀπελπισίας.
Ἀλλά σύ ὁ ἴδιος λές: «Ὀργίζομαι καί ἀγανακτῶ, ὅταν βλέπω τούς κοσμικούς νά μή πειράζονται σέ τίποτε». Ἀλλά γνώριζε, ἀγαπητέ, ὅτι δέν ἔχει ἀνάγκη ὁ σατανᾶς νά πειράζει ἐκείνους πού πειράζονται μόνοι τους καί σύρονται πάντοτε στή γῆ μέ τίς βιοτικές ὑποθέσεις. Γνώριζε καί τοῦτο· ὅτι τά βραβεῖα καί τά στεφάνια εἶναι προορισμένα γιά ὅσους πειράζονται, καί ὄχι γιά ἐκείνους πού δέν φροντίζουν γιά τό Θεό, οὔτε γιά τούς κοσμικούς πού εἶναι ξαπλωμένοι καί ροχαλίζουν. «Ἀλλά ἐγώ, μᾶς λές, πειράζομαι ὑπερβολικά καί οἱ νεφροί μου γέμισαν ἀπό πόνους¹⁶, καθώς λέει ὁ προφήτης, καί ταλαιπωρία καί τέλειο τσάκισμα, καί δέν ὑπάρχει θεραπεία στό σῶμα μου καί ἐπιμέλεια στά κόκκαλά μου»¹⁷. Ἀλλά κοντά εἶναι ὁ μέγας Γιατρός τῶν ἀσθενῶν, Αὐτός πού σήκωσε τίς ἀδυναμίες μας καί πού μέ τήν πληγή Του μᾶς θεράπευσε¹⁸ καί μᾶς θεραπεύει· εἶναι κοντά καί τώρα, θέτοντας τά σωτήρια φάρμακα. Γιατί λέει ὁ Κύριος: «Ἐγώ χτύπησα μέ τήν ἐγκατάλειψη, ἐγώ καί θά θεραπεύσω¹⁹. Μή φοβηθεῖς λοιπόν· ὅταν περάσει ἡ μεγάλη ὀργή Μου, πάλι θά θεραπεύσω²⁰. Καί ὅπως δέ θά ξεχάσει ἡ γυναίκα νά σπλαχνίζεται τά παιδιά της, ἔτσι καί ἐγώ δέν θά σέ ξεχάσω²¹. Κι ἄν τό πουλί σπλαχνίζεται τούς νεοσσούς του καί συνεχῶς τούς ἐπισκέπτεται καί τούς φωνάζει καί τούς δίνει τροφή στό στόμα, πολύ περισσότερο ἁπλώνονται οἱ δικοί μου οἰκτιρμοί πάνω στά κτίσματά Μου, καί ἀκόμη περισσότερο ἁπλώνονται τά σπλάγχνα μου ἐπάνω σου καί σέ ἐπισκέπτομαι κρυφά καί σοῦ μιλῶ νοερά καί βάζω τροφή στή διάνοιά, σου, πού ἔχει ἀνοιχτό τό στόμα σάν μικρό χελιδόνι. Σοῦ δίνω τροφή τοῦ θείου φόβου καί τροφή ἐπουράνιου πόθου καί τροφή στεναγμῶν παρηγοριᾶς καί τροφή κάποιων θείων μυστηρίων. Ἄν σοῦ λέω ψέματα, ἐγώ ὁ Κύριος καί Πατέρας σου, ἔλεγξέ με καί θά τό δεχτῶ». Μέ αὐτό τόν τρόπο ὁ Κύριος πάντοτε συνομιλεῖ νοερά μαζί μας.
Ἐγώ ὅμως γνωρίζω ὅτι ξεπέρασα τό μέτρο καί σᾶς ἔγραψα πολλά· ἀλλά σεῖς μέ προτρέψατε νά τό κάνω. Μάκρινα τό λόγο γιά νά στηριχθοῦν ἀκεῖνοι πού κινδυνείουν νά πέσουν ἐξαιτίας τῆς ἀμέλειας. Γιατί καθώς μοῦ γράψατε, βρέθηκαν ἀνάμεσά σας στήν Ἰνδία μερικοί ἀδελφοί πού ἀπόκαμαν ἀπό ὑπερβολικούς καί ἀπροσδόκητους πειρασμούς καί παραιτοῦνται ἀπό τή ζωή καί τήν ἄσκηση τῶν μοναχῶν, λέγοντας ὅτι εἶναι καταπιεστική καί ἔχει μύριους κινδύνους. Καί καλοτύχισαν φανερά τούς κοσμικούς, ἐνῶ κατηγόρησαν τήν ἡμέρα πού ἔλαβαν τό σχῆμα. Γι᾿ αὐτό καί ἐγώ ἀναγκάστηκα νά μακρύνω τό λόγο καί νά χρησιμοποιήσω ἁπλά λόγια, ὥστε νά μπορεῖ καί ὁ ἁπλός καί ἀγράμματος νά κατανοήσει τά γραφόμενα. Γι᾿ αὐτό ἔγραψα πολλά, ὥστε στό ἑξῆς νά μήν καλοτυχίζουν κανένα κοσμικό οἱ μοναχοί, ἀλλά μόνο τόν ἑαυτό τους· γιατί αὐτοί χωρίς ἀντίρρηση εἶναι ἀνώτεροι καί λαμπρότεροι καί ἐνδοξότεροι ἀπό τούς βασιλιάδες πού φοροῦν στέμματα, ἐπειδή πάντοτε κάθονται κοντά στό Θεό. Κι ἐγώ πού τά ἔγραψα αὐτά, ἱκετεύω τήν ἀγάπη σας νά μέ θυμᾶστε διαρκῶς στίς προσευχές σας, ὥστε νά δεχτῶ ὁ ἐλεεινός τή χάρη τοῦ Κυρίου καί νά τελειώσω τήν παρούσα ζωή μέ ἀγαθό τέλος. Καί ὁ Πατέρας τῆς εὐσπλαχνίας καί Θεός κάθε παρηγοριᾶς²² εἴθε νά σᾶς χαρίσει αἰώνια παρηγοριά καί ἀγαθή ἐλπίδα μέσω τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Κυρίου μας, στόν Ὁποῖο ἀνήκει ἡ δόξα καί τό κράτος στούς αἰῶνες τῶν αἰώνων. Ἀμήν.

Τέλος καί τῇ Τρισηλίῳ Θεότητι

κράτος, αἶνος καί δόξα εἰς τούς αἰῶνας τῶν αἰώνων.

Ἀμήν.

«ΦΙΛΟΚΑΛΙΑ» Τῶν Ἱερῶν Νηπτικῶν
Τόμος α΄ (σελ. 351-355)

Φωτογραφικό οδοιπορικό στα Φρικτά Καρούλια

Ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸ βιβλίο τοῦ Τάσου Μιχαλᾶ
῎Ορος Ἅγιο, Πολιτεία ἀνθρώπινη, σελ. 25-28, ᾿Εκδ. «῾Επτάλοφος», 1980
Δέν ξέρω ἄν ἔτυχε ποτέ νά διαβάσετε ἤ ν᾿ ἀκούσετε κάτι γιά τά φρικτά Καρούλια. Τόν τρομακτικό καί ἀπρόσιτο ἐκεῖνο γκρεμό στά Ν.Δ. τῆς Χερσονήσου τοῦ Ἄθω, πού εἶναι γνωστός μόνο ἀπό φωτογραφίες καί σλάιτς ἤ θεωρητικές ἀφηγήσεις προσκυνητῶν, οἱ ὁποῖοι ταξιδεύοντας γιά τή Λαύρα εἶχαν τή δυνατότητα νά τά περιεργαστοῦν μέσα ἀπό τό καραβάκι. Γιατί μέ τά πόδια εἶναι μᾶλλον ἀδύνατο νά κατακτήσει κανείς τήν ἄγρια τούτη περιοχή, ὅπου στό παρελθόν ὀρθόδοξοι ἀναχωρητές εἶχαν χτίσει τίς ἀετοφωλιές τους, μιᾶς κι ὁ χῶρος προσφερόταν ἰδιαίτερα γιά τίς πνευματικές τους ἀπογειώσεις.
Ποιός ξέρει τί νά βρῆκαν σέ τούτη δῶ τή γωνιά τῆς γῆς οἱ ἀκροβάτες καλόγεροι καί τή διάλεξαν γιά προσφιλῆ κατοικία, τή στιγμή πού γιά τόν κοινό νοῦ μιά τέτοια ἐπιλογή μόνο τυχοδιῶκτες καί ἐπικίνδυνα ριψοκίνδυνοι τήν ἀποφασίζουν. Ἄνθρωποι δηλαδή πού δέχονται νά υἱοθετήσουν τήν περιπέτεια κι ὅταν ἀκόμη γνωρίζουν πώς ἕνα τέτοιο ἐγχείρημα ἐγκυμονεῖ ἐκ προοιμίου κινδύνους γιά τήν ἰκμάδα τοῦ σώματος καί τήν ἀκεραιότητα τῆς ὑγείας.
Νά ᾿τανε μήπως ἡ ἀπεραντοσύνη τῆς θάλασσας καί ἡ ἐπιβλητική ἀγριάδα τῶν κυματόβρεχων βράχων πού ἔρχονται νά πείσουν ἀκόμα καί τόν πιό δύσπιστο, ὅτι τά μεγαλεῖα τῆς φύσης εἶναι σέ θέση νά δώσουν σέ ὅποιον τά γεύεται τίς δυνατότητες γιά ἕνα πιό σταθερό καί οὐσιαστικό τρόπο ζωῆς; ῎Η νά ᾿ταν ἄραγε, ἡ αἴσθηση τῆς γαλήνης καί ἠρεμίας, πού τόσο ἀνέκφραστα εὐδοκιμεῖ στά Καρούλια ἐνισχύοντας σέ φύσεις ἀνήσυχες κάποιες φυγόκεντρες τάσεις, δηλαδή τήν κίνηση ἀπό τόν κόσμο μέ τή θορυβώδη ζωή, τή ρύπανση καί τό ρύπο, σέ παρθένες περιοχές, ἱκανές νά μετουσιώσουν σέ πράξη τήν ἀνθρώπινη ἐπιθυμία γιά ἀδιάλειτη προσευχή καί ἐπικοινωνία μέ τόν Θεό;

Τὰ φρικτὰ Καρούλια
Ἱερομόναχος Φίλιππος (Θωμάδων)
Ἱ. Μικρὰ Ἁγία Ἄννα, Μάρτιος 1992, περ. «ΠΡΩΤΑΤΟΝ» ἀρ. τ. 35 ( Μάϊος-Ἰούν. 1992)
Εἰς τὴν Νότιον πλευρὰν τοῦ Ἁγίου Ὄρους, πρὸ τοῦ ἀκρωτηρίου «Νυμφαῖον» ἐπὶ ἀποτόμων βράχων εὑρίσκονται, ὡς καλιαὶ χελιδόνων καὶ ἀετοφωλεαί, ἐρημητήρια μοναχῶν ἀναχωρητῶν. Τὰ Καρούλια εἶναι γεγυμνωμένος βράχος μὲ ἀραιοτάτην βλάστησιν, κατερχόμενος πρὸς τὴν θάλασσαν καὶ ἀπολήγων εἰς αἰχμηρὰς κορυφὰς προξενὼν ἴλιγγον καὶ σκοτοδύνην. Διὰ νὰ φθάσῃ κανεὶς ἕως ἐκεῖ, θὰ βαδίσῃ ἐπὶ στενῆς καὶ τεθλιμμένης ἀτραποῦ, ἀπαιτεῖται δὲ τόλμη καὶ ἐπιτηδειότης μεγάλη, ἐπίσης νὰ κρατεῖται ὑπὸ ἁλυσίδος προσηρμοσμένης ἐπὶ τοῦ βράχου. Ἐκ τῆς θαλάσσης διὰ Καρουλίου καὶ σχοινίου ἀνεβάζουν οἱ ἀναχωρηταὶ διάφορα τρόφιμα ἤ ὑλικά, ἐκ τοῦ ὁποίου καὶ ἡ ὀνομασία τοῦ χώρου.

Ασκητές

"Καρούλια και προμήθειες"

"Ανάβαση και κατάβαση στα Φρικτά Καρούλια"

ΠΗΓΗ: agiooros.net/forum

Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: Μάταιος ο πόλεμος κατά της Εκκλησίας

Αγ. Ιωάννου του Χρυσοστόμου, Ομιλία προ της εξορίας. §1. … Τίποτε δεν είναι πιο δυνατό από την Εκκλησία, άνθρωπε. Σταμάτησε τον πόλεμο για να μην διαλύσει την δύναμή σου. Μην ανεβάζεις πόλεμο στον ουρανό. Αν πολεμάς άνθρωπο ή νίκησες ή νικήθηκες. Αν όμως πολεμάς την Εκκλησία, είναι αδύνατο να νικήσεις, γιατί ο Θεός είναι πιο ισχυρός από όλους. «Μη παραζηλοῦμεν τόν Κύριον; μή ἰσχυρότεροι αὐτοῦ ἐσμεν;» (Α΄ Κορ. 10.22). Ο Θεός την στερέωσε, ποιος επιχειρεί να την κλονίσει; Δε γνωρίζεις τη δύναμή του. «Ἐπιβλέπει ἐπί τήν γῆν, καί ποιεῖ αὐτήν τρέμειν» (Ψαλμ. 103.32). Δίνει εντολή και αυτά που κλονίζονταν στερεώνονται. Αν στερέωσε την πόλη που κλονιζόταν, πολύ περισσότερο μπορεί να στερεώσει την Εκκλησία. Η Εκκλησία είναι πιο δυνατή από τον ουρανό. «ὁ οὐρανός καί ἡ γῆ παρελεύσονται, οἱ δέ λόγοι μου οὐ μή παρέλθωσι» (Ματθ. 24.35). Ποιοι λόγοι; «Σύ εἶ Πέτρος, καί ἐπί ταύτῃ μου τήν πέτρα οἰκοδομήσω μου τήν Ἐκκλησίαν, καί πύλαι ἅδου οὐ κατισχύσουσιν αὐτῆς» (Ματθ. 16.18). §2. Αν δεν πιστεύεις στα λόγια, πίστευε στα πράγματα. Πόσοι τύραννοι θέλησαν να νικήσουν την Εκκλησία; Πόσα τηγάνια; πόσα καμίνια, δόντια θηρίων, ξίφη ακονισμένα; Όμως δεν την νίκησαν. Που είναι εκείνοι, που την πολέμησαν; Έχουν σιγήσει και παραδόθηκαν στην λήθη. Και που είναι η Εκκλησία; Λάμπει περισσότερο από τον ήλιο. Τα δικά τους σβήστηκαν, τα δικά της είναι αθάνατα. Αν όταν ήταν λίγοι δεν νικήθηκαν, τώρα που η οικουμένη γέμισε ευσέβεια, πως μπορείς να την νικήσεις; «ὁ οὐρανός καί ἡ γῆ παρελεύσονται, οἱ δέ λόγοι μου οὐ μή παρέλθωσι» (Ματθ. 24.35). Και πολύ εύλογα, διότι η Εκκλησία είναι πιο ποθητή στο Θεό από τον ουρανό. Δεν ανέλαβε σώμα ουρανού, αλλά ανέλαβε σάρκα Εκκλησίας˙ για την Εκκλησία υπάρχει ο ουρανός, όχι για τον ουρανό η Εκκλησία. Τίποτε από αυτά που έγιναν να μην σας ανησυχεί. Αυτό χαρίστε μου πίστη αμετάβλητη. Δεν είδατε τον Πέτρο ότι βάδιζε πάνω στα νερά, και όταν λίγο δίστασε παρά λίγο να καταποντισθεί, όχι εξαιτίας της άτακτης ορμής των νερών, αλλά εξαιτίας της αδύναμης πίστης του; Μήπως λοιπόν ήρθα εδώ με ψήφους ανθρώπινες; Μήπως με έφερε άνθρωπος για να με απολύσει άνθρωπος; (μετ. Σπ. Μουστάκα, ΕΠΕ 33 σσ. 387-9)

Αρχιμ. Αρσένιος Κατερέλος: Η περίοδος της Χάριστος

 

ΑΡΧΙΜ. ΑΡΣΕΝΙΟΣ ΚΑΤΕΡΕΛΟΣ

Η ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗΣ ΧΑΡΙΤΟΣ (Α-7)

Στήν ἀρχή, ὁ ἄνθρωπος ἑλκύεται μέ τόν α´ ἤ β´ τρόπο ἀπό τήν δωρεά τῆς Χάριτος. Στήν γνησία-ἀτέλεστη ἐμπειρική πραγματικότητα ὁ ἄνθρωπος ἑλκύεται αἰσθητά ἀπό τήν Χάρι, διότι γεύεται τήν ἐπίσκεψι τοῦ Θεοῦ, ''τήν πάντα νοῦν ὑπερέχουσαν'', πού τοῦ παρέχει νέα πνευματικά φτερά. Τότε ὁ ἄνθρωπος ἀναγεννᾶται πνευματικά. Ζεῖ τήν ὄντως καινή ἐν Χριστῷ ζωή. Γίνεται ''καινή κτίσις'', ἀναγεννᾶται ἄνωθεν. Καί τότε ὁ ἄνθρωπος ζεῖ μία κατάστασι, πού ὄχι ἁπλῶς πιστεύει στόν Θεό - πού κι αὐτό βέβαια εἶναι σωτήριο καί ἀπαραίτητο, καί μάλιστα στήν ἀρχή -, ἀλλά γνωρίζει, στό μέτρο τῆς προσωπικῆς του θεοαποκαλύψεως, τά τοῦ Θεοῦ, ὅσον βέβαια αὐτό εἶναι δυνατόν στόν ἄνθρωπο. Αὐτή ἡ θεοεμπειρία του αὐξάνει καί ἑδραιώνει τήν ἀρχική του πίστι.

Αὐτή ἡ περίοδος τῆς Χάριτος, τοῦ πνευματικοῦ μέλιτος, εἶναι ἄγνωστο πόσο θά κρατήση, ὅταν καί ἄν παρουσιασθῆ μέ αὐτήν τήν ὀντολογική μορφή. Ἀλλά καί μέ αὐτήν τήν μορφή νά μή παρουσιασθῆ, πού δυστυχῶς εἶναι καί τό πιό σύνηθες φαινόμενο, ὑπάρχει μία Χάρις, μία ὄρεξις πνευματική, ἡ ὁποία τραβᾷ τόν ἄνθρωπο καί τόν ἀποσπᾷ ἀπό τά κοσμικά θελήματα, φρονήματα καί συνήθειες. Καί αὐτό ὅμως εἶναι δωρεά τῆς Χάριτος, ὄχι βέβαια στόν τέλειο βαθμό τῆς αἰσθητῆς δωρεᾶς τῆς Χάριτος. Ὅλα τελικά εἶναι δωρεά τῆς Χάριτος, διότι, διαφορετικά, κανείς, ὅπως λέγη ἡ Γραφή, δέν ἠμπορεῖ νά πῆ τόν Χριστό ''Κύριο'', ''εἰ μή ἐν Πνεύματι Ἁγίῳ''. Ἄν δέν ἔλθη ἡ ἐνέργεια τοῦ Ἁγίου Πνεύματος κι ἄν ὁ ἄνθρωπος δέν ἐμποδίση μέ τήν στάσι του νά δράση μέσα του αὐτή ἡ ἐνέργεια, δέν ἠμπορεῖ νά γευθῆ καί νά συγκινηθῆ ἀπό τά τοῦ Εὐαγγελίου καί νά ἐννοήση τήν Θεότητα τοῦ Χριστοῦ καί νά κάνη μία πρώτη πνευματική προσπάθεια.

Εἴθε ἡ στάσις μας ἔναντι τοῦ Θεοῦ νά εἶναι τέτοια, ὥστε, χωρίς νά τό ἐπιδιώκωμε, τό Ἅγιο Πνεῦμα νά δρᾷ, εἰ δυνατόν καί αἰσθητά, μέσα μας.

ΑΡΧΙΜ. ΑΡΣΕΝΙΟΣ ΚΑΤΕΡΕΛΟΣ

ΑΙ ΚΑΤΗΧΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΙ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΙ ΤΟΥ ΟΣΙΟΥ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΣΥΜΕΩΝ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ ΗΓΟΥΜΕΝΟΥ ΚΑΙ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ ΜΟΝΗΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΜΑΜΑΝΤΟΣ ΤΗΣ ΞΗΡΟΚΕΡΚΟΥ

 

Περί ἀγάπης. Καί ποῖαί εἰσι τῶν πνευματικῶν ἀνδρῶν αἱ ὁδοί καί αἱ πράξεις. Καί μακαρισμός πρός τούς ἔχοντας τήν ἀγάπην ἐγκάρδιον.

Λόγος Α΄. (21)

Ἀδελφοί και πατέρες, θέλω πρός ὑμᾶς λαλεῖν τά συντείνοντα πρός ὠφέλειαν ψυχῆς καί αἰδοῦμαι, μάρτυς μου ὁ Χριστός ἡ ἀλήθεια, τήν ἀγάπην ὑμῶν, γινώσκων μου τό ἀνάξιον. Διά τοῦτο γάρ ἀεί σιωπᾶν ἐβουλόμην, ὡς οἶδεν ὁ Κύριος, καί μηδέ ἀνανεύειν τό σύνολον καί πρόσωπον ἀνθρώπου ὁρᾶν, κατακρίνουσαν ἔχων μου τήν συνείδησιν, ὅτι κατετάγην ὅλως ἐγώ προηγεῖσθαι πάντων ὑμῶν ἀναξίως, ὡς τήν ὁδόν ἐπιστάμενος, ὁ μηδέ τά ἐν ποσίν εἰδώς, μηδέ ἀψάμενος ἀκμήν τῆς φερούσης ὁδοῦ πρός τόν Θεόν. Τοίνυν καί λύπη με διά τοῦτο οὐ μικρά καί ἡ τυχοῦσα κατέχει, ὅτι ὁδηγεῖν ὑμᾶς τούς τιμιωτάτους ὁ ταπεινός προκριθείς, οὕς ἔχειν αὐτός ὁδηγούς μᾶλλον ὤφειλον, ὡς πάντων ἔσχατος ὑπάρχων καί χρόνῳ καί ἡλικίᾳ, τόν ἔμπρακτον οὐκ ἔχω καί ἐμμάρτυρον λόγον ἀπό τοῦ βίου εἰς τό παρακαλεῖν ὑμᾶς καί ὑπομιμνήσκειν τά περί τῶν νόμων καί τοῦ (22) θελήματος τοῦ Θεοῦ, ἐπειδή καί περί ὧν λαλεῖν βούλομαι, οἶδα μηδέν ἐξ αὐτῶν διαπραξάμενός ποτε. Οἶδα δέ ἀκριβῶς ὅτι ὁ Κύριος καί Θεός ἡμῶν οὐχί τόν λέγοντα μακαρίζει μόνον, ἀλλά τόν πρό τοῦ εἰπεῖν καί πράξαντα· "Μακάριος γάρ, φησίν, ὁ ποιήσας καί διδάξας· οὗτος μέγας κληθήσεται ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν·" Τοῦ γάρ τοιούτου διδασκάλου καί οἱ μαθηταί ἀκούοντες, μιμεῖσθαι αὐτόν γίνονται πρόθυμοι καί οὐ τοσοῦτον ἐκ τῶν ἐκείνου λόγων δέχονται τήν ὠφέλειαν, ὅσον ἀπό τῶν καλῶν αὐτοῦ πράξεων διεγείρονται καί τά αὐτά ποιεῖν ἀναγκάζονται, ὅπερ αὐτός ἐγώ ἐν ἐμαυτῷ οὐκ ἐπίσταμαι· οὐδέν γάρ ἀγαθόν ἐμαυτῷ σύνοιδα. Ἀλλά δέομαι καί πααρακαλῶ πάντας ὑμᾶς, ἀγαπητοί ἀδελφοί μου, μή εἰς τόν διακεχυμένον μου βίον ὁρᾶν, ἀλλ᾿ εἰς τά τοῦ Κυρίου προστάγματα καί εἰς τάς τῶν πατέρων ἡμῶν τῶν ἁγίων διδασκαλίας. Οὐδέν γάρ οἱ φωστῆρες ἔγραψαν ἐκεῖνοι, ὅπερ πρότερον οὐκ ἐποίησαν καί ποιήσαντες οὐ κατώρθωσαν.

Τοιγαροῦν καί γενέσθω κοινή μία ἡμῖν ἡ ὁδός, αἱ ἐντολαί τοῦ Χριστοῦ, πρός οὐρανόν ἡμᾶς καί Θεόν ἐπανάγουσαι. Εἰ γάρ καί διαφόρους ὁ λόγος ὁδούς ὑπογράφει, ἀλλ᾿ οὐ πάντως κατά τήν φύσιν ἐκείνου, κατά δέ τήν ἑκάστου δύναμίν τε καί πρόθεσιν εἰς πολλάς σχίζεσθαι λέγεται. Ἐκ πολλῶν γάρ ἀρχόμενοι καί διαφόρων ἔργων καί πράξεων, ὥσπερ ἐκ τόπων τινῶν καί πολλῶν ἀπαίροντες ἕκαστος πόλεων, εἰς ἕν καταντῆσαι σπουδάζομεν καταγώγιον, τήν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν. Πράξεις δέ καί ὁδούς τῶν κατά Θεόν ἀνδρῶν τάς πνευματικάς χρή νοεῖν ἀρετάς, ἐν αἷς οἱ βαδίζειν ἀρξάμενοι πρός ἕνα τρέχειν σκοπόν ὀφείλουσιν, ὅπως ἐκ διαφόρων χωρίων καί τόπων (23) εἰς μίαν συνέλθωσι πόλιν, ὡς εἴρηται, τήν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν καί συμβασιλεύειν Χριστῷ ἅμα καταξιωθήσωνται, ὑφ᾿ ἑνί βασιλεῖ τῷ Θεῷ καί Πατρί γενόμενοι. Πόλιν οὖν ἐνταῦθα μίαν μοι νοήσεις καί οὐ πολλάς, τήν ἁγίαν καί ἀχώριστον τριάδα τῶν ἀρετῶν, μᾶλλον δέ τήν πρώτην τῶν λοιπῶν, ἥν καί λέγουσιν ἐσχάτην, ὡς τέλος τῶν καλῶν οὖσαν καί μείζω πασῶν τυγχάνουσαν, τήν ἀγάπην φημί, ἐξ ἧς καί ἐν ᾗ πίστις πᾶσα τεθεμελίωται καί ἐλπίς ᾠκοδόμηται, καί δίχα ταύτης συνέστη τῶν ὄντων οὐδέν, οὔτε μήν καθόλου συστήσεται. Πολλά δέ ταύτης ὀνόματα, πολλαί αἱ πράξεις αὐτῆς, πλείονα τά γνωρίσματα, τά ἰδιώματα θεῖα καί πλεῖστα, ἡ φύσις δέ μία καί ἐπίσης πάντῃ πᾶσιν ἀπόρρητος, τοῖς τε ἀγγέλοις καί τοῖς ἀνθρώποις καί πάσῃ κτίσει ἑτέρᾳ, τῇ ἴσως ἀγνοουμένῃ ἡμῖν. Ἀκατάληπτος τόν λόγον, τῇ δόξῃ ἀπρόσιτος, ἀνεξιχνίαστος τοῖς βουλεύμασιν, αἰώνιος ὅτι καί ἄχρονος, ἀθεώρητος ὅτι νοεῖται μέν, οὐ καταλαμβάνεται δέ. Πολλά τά κάλλη ταύτης τῆς ἀχειροποιήτου καί καί ἁγίας Σιών, ἅ ὁ βλέπειν ἀρξάμενος οὐκέτι αἰσθηταῖς ἐπευφραίνεται θεωρίαις, οὐκέτι τοῦ κόσμου τούτου τῇ δόξῃ πρόσκειται.

Δότε οὖν μοι ἐκ προοιμίων προσομιλῆσαι αὐτῇ μικρόν καί προσφθέγξασθαι καί τόν πόθον ὡς ἔχω ταύτῃ ἀφοσιώσασθαι. Ἐπειδή, ἀγαπητοί μου πατέρες καί ἀδελφοί, ἐμνήσθην τοῦ κάλλους τῆς ἀμωμήτου ἀγάπης, καί αἴφνης τό φῶς αὐτῆς εὑρέθη ἐν τῇ καρδίᾳ μου καί τῇ γλυκύτητι αὐτῆς συνηρπάγην καί τάς ἔξωθεν αἰσθήσεις ἀπώλεσα, ἔκνους ὅλως τῷ βίῳ γενόμενος, καί τῶν ἐν χερσίν ἐπιλέλησμαι. Μακράν δέ, οὐκ οἶδ᾿ ὅπως εἰπεῖν, πάλιν ἀπέστη ἀπ᾿ ἐμοῦ καί τήν ἰδίαν με ἀφῆκε θρηνεῖν ἀσθένειαν. Ὦ ἀγάπη (24) παμπόθητε, μακάριος ὁ σέ ἀσπασάμενος, ὅτι οὐκέτι κάλλος γηγενοῦς ἐμπαθῶς ἐπιθυμήσει ἀσπάσασθαι. Μακάριος ὁ σοί περιπλακείς ἐξ ἔρωτος θείου· ἅπαντα γάρ τόν κόσμον ἀρνήσεται καί παντί πλησιάζων ἀνθρώπῳ οὐδαμῶς μολυνθήσεται. Μακάριος ὁ τά σά κάλλη καταφιλήσας καί κατατρυφήσας αὐτῶν ἐξ ἀπείρου πόθου, ὅτι ψυχικῶς ἁγιασθήσεται ἐκ τοῦ ἀχράντως ἀποστάζοντος ὕδατος καί αἵματος ἀπό σοῦ. Μακάριος ὁ ποθεινῶς σε κατασπασάμενος, ὅτι ἀλλοιωθήσεται τήν καλήν ἀλλοίωσιν πνευματικῶς καί ψυχικῶς εὐφρανθήσεται, ὅτι σύ ὑπάρχεις ἡ χαρά ἡ ἀνεκλάλητος. Μακάριος ὁ σέ κτησάμενος, ὅτι τούς θησαυρούς τοῦ κόσμου εἰς οὐδέν λογισθήσεται, καί γάρ εἶ ὁ πλοῦτος ἀληθῶς ὁ ἀκένωτος. Μακάριος δέ καί τρισμακάριος καί ὅν σύ προσελάβου· ἔσται γάρ ἐν ἀδοξίᾳ τῇ ὁρωμένῃ πάντων ἐνδόξων ἐνδοξότερος καί τιμίων πάντων τιμιώτερος καί σεμνότερος. Ἐπαινετός ὁ καταδιώκων σε, ἐπαινετώτερος ὁ εὑρών σε, μακαριώτερος ὁ ἀγαπηθείς ὑπό σοῦ, ὁ εἰσδεχθείς παρά σοῦ, ὁ διδαχθείς ἀπό σοῦ, ὁ κατοικήσας ἐν σοί, ὁ τραφείς διά σοῦ τροφήν Χριστόν τόν ἀθάνατον, Χριστόν τόν Θεόν ἡμῶν.

Ὦ ἀγάπη θεία, ποῦ Χριστόν περιέχεις; Ποῦ αὐτόν κατακρύπτεις; Τί τόν τοῦ κόσμου Σωτῆρα λαβοῦσα, μακράν γέγονας ἀφ᾿ἡμῶν; Ἄνοιξον καί ἡμῖν τοῖς ἀναξίοις μικράν σου θύραν, ἵνα καί ἡμεῖς ἴδωμεν τόν δι᾿ ἡμᾶς παθόντα Χριστόν καί πιστεύσωμεν τῷ ἐλέει αὐτοῦ ὡς οὐκέτι ἀποθανοῦμεν ἀφ᾿ οὐ αὐτόν θεασόμεθα. Ἄνοιξον ἡμῖν ἡ θύρα αὐτῷ γενομένη εἰς τήν διά σαρκός αὐτοῦ ἐπιφάνειαν, ἡ βιασαμένη τά ἄφθονα καί ἀβίαστα σπλάχνα τοῦ ἡμετέρου Δεσπότου εἰς τό βαστάσαι τάς ἁμαρτίας καί τάς νόσους ἁπάντων, (25) καί μή ἀπορρίψῃς ἡμᾶς λέγουσα· "Οὐκ οἶδα ὑμᾶς ". Γενοῦ μεθ᾿ ἡμῶν, ἵνα γνωρίσῃς ἡμᾶς· ἀγνώριστοι γάρ σοι τυγχάνομεν. Ἐνοίκησον ἐν ἡμῖν, ἵνα διά σέ καί ἡμᾶς τούς ταπεινούς ὁ Δεσπότης ἐλθών ἐπισκέψηται προϋπαντώμενος παρά σοῦ - ἡμεῖς γάρ εἰς ἅπαν ἀνάξιοι -, ὡς ἄν προσμείνῃ μικρόν ὁμιλῶν σοι καί δέξηται καί ἡμᾶς τούς ἁμαρτωλούς προσπεσεῖν τοῖς ἀχράντοις αὐτοῦ ποσί, καί συλλαλήσῃς περί ἡμῶν ἀγαθά καί πρεσβεύσῃς ἀφεθῆναι τό χρέος ἡμῖν τῶν κακῶν, ὅπως αὐτῷ τῷ Δεσπότῃ δουλεύειν διά σοῦ πάλιν ἐξιωθῶμεν καί ὑπ᾿ αὐτοῦ προνοώμεθα καί τρεφώμεθα· τό γάρ χρεωστεῖν μέν μηδέν, λιμῷ δέ πτωχείας ἀπόλλυσθαι, παρά μικρόν τῆς ἴσης ἐστί τιμωρίας καί κολάσεως πρόξενον.

Συγχωρηθείημεν παρά σοῦ, ἁγία ἀγάπη, καί διά σοῦ τῶν ἀγαθῶν τοῦ ἡμετέρου Δεσπότου ἐν ἀπολαύσει γενοίμεθα, ὧν οὐδείς, εἰ μή διά σοῦ, γεύσεται τῆς γλυκύτητος. Ὁ γάρ σε ὡς δεῖ μή φιλήσας καί παρά σοῦ μή ἀγαπηθείς ὥσπερ χρή, τρέχει μέν ἴσως, οὐ κατέλαβε δέ ὅμως· πᾶς δέ ὁ τρέχων πρό τοῦ τόν δρόμον τελέσαι ἀμφίβολος. Ὁ δέ καταλαβών σε ἤ καταληφθείς ὑπό σοῦ, πάντως βέβαιος, ἐπειδή τέλος νόμου σύ εἶ, ἡ ἐμέ περικυκλοῦσα, ἡ ἐμέ φλέγουσα καί ἐκ πόνου καρδίας εἰς πόθον ἄπειρόν με Θεοῦ καί τῶν ἐμῶν ἀδελφῶν καί πατέρων ἀνάπτουσα. Σύ γάρ τῶν προφητῶν ἡ διδάσκαλος, τῶν ἀποστόλων ἡ σύνδρομος, τῶν μαρτύρων ἡ δύναμις, τῶν πατέρων καί διδασκάλων ἡ ἔμπνευσις, ἡ πάντων τῶν ἁγίων τελείωσις καί ἡ ἐμή νῦν πρός τήν παροῦσαν διακονίαν προχείρισις.

(26) Ἀλλά σύγγνωτέ μοι, ἀδελφοί, τῆς κατηχήσεως τοῦ λόγου παρακινηθέντι μικρόν, τοῦ πόθου τῆς ἀγάπης τοῦτο ποιήσαντος. Ἐμνήσθην γάρ αὐτῆς καί "ἐφράνθη μου ἡ καρδία" κατά τόν θεῖον Δαυίδ καί εἰς ὕμνον ἐτράπην τῶν θαυμασίων αὐτῆς. Τοιγαροῦν ἀξιῶ καί τήν ὑμετέραν ἀγάπην ὀπίσω καταδιῶξαι αὐτῆς, ὅση δύναμις, καί καταλαβεῖν αὐτήν μετά πίστεως τρέχοντας, καί τῶν ἐλπίδων ὑμῶν οὐδαμῶς διαμάρτητε. Πᾶσα γάρ σπουδή καί πᾶσα ἄσκησις μετά καμάτων πολλῶν ἡ μή καταντῶσα εἰς τήν ἀγάπην ἐν συντετριμμένῳ τῷ πνεύματι, ματαία ἐστί καί εἰς οὐδέν καταλήγουσα χρήσιμον. Οὐδέ γάρ ἐν ἄλλῃ τινί ἀρετῇ ἤ καί πληρώσει κυριακῆς ἐντολῆς δύναταί τις γνωρίζεσθαι Χριστοῦ μαθητής· "Ἐν τούτῳ γάρ, φησί, γνώσονται πάντες ὅτι ἐμοί μαθηταί ἐστε, ἐάν ἀγαπᾶτε ἀλλήλους ". Ταύτης ἕνεκα ὁ Λόγος σάρξ ἐγένετο καί ἐσκήνωσεν ἐν ἡμῖν, δι᾿ ἥν ἐνανθρωπήσας, πάντα ὑπέμεινεν ἑκουσίως τά ζωοποιά πάθη, ἵνα τό οἰκεῖον πλάσμα, τόν ἄνθρωπον, τῶν δεσμῶν ἐλευθερώσῃ τοῦ ᾅδου καί ἀναλαβών εἰς οὐρανούς ἀναγάγῃ. Ταύτης ἕνεκα τόν ἀκατάπαυστον ἐκεῖνον ἔδραμον οἱ ἀπόστολοι δρόμον καί τήν ἅπασαν οἰκουμένην τῷ ἀγκίστρῳ καί τῇ σαγήνῃ τοῦ λόγου σαγηνεύσαντες, ἀπό τοῦ βυθοῦ τῆς εἰδωλομανίας ἀνέσπασαν καί πρός τόν λιμένα τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν ἀνεσώσαντο. Ταύτης ἕνεκα οἱ μάρτυρες τά αἵματα ἑαυτῶν ἐκένωσαν, ἵνα μή Χριστόν ἀπολέσωσι. Διά ταύτην οἱ θεοφόροι πατέρες ἡμῶν καί τῆς οἰκουμένης διδάσκαλοι τάς ἑαυτῶν ψυχάς ὑπέρ τοῆς καθολικῆς καί ἀποστολικῆς Ἐκκλησίας προθύμως ἔθηκαν· καί ἡμεῖς οἱ εὐτελεῖς ὑπεισήλθομεν τήν προστασίαν ὑμῶν τῶν τιμιωτάτων πατέρων καί ἀδελφῶν ἡμῶν, (27) ὡς ἄν πάντα, κατά τόν ἐνόν ἐκείνους ἐκμιμούμενοι, δι᾿ ὑμᾶς πάθωμέν τε καί ὑπομείνωμεν καί πρός οἰκοδομήν ὑμῶν καί ὠφέλειαν ἐκτελέσωμεν, ἵνα παραστήσωμεν ὑμᾶς θύματα τέλεια, ὁλοκαυτώματα λογικά, τῇ τραπέζῃ Θεοῦ. Ὑμεῖς γάρ ἐστε τά τέκνα τοῦ Θεοῦ, ἅ μοι δέδωκεν ὁ Θεός ὡς παιδία, τά ἐμά σπλάχνα, οἱ ἐμοί ὀφθαλμοί. Ὑμεῖς ἐστε τό ἐμόν, ἀποστολικῶς εἰπεῖν, καύχημα καί ἡ σφραγίς τῆς ἐμῆς διδασκαλίας.

Σπουδάσωμεν οὖν, ἀγαπητοί μου ἐν Χριστῷ ἀδελφοί, ὥσπερ διά πάντων, οὕτω καί διά τῆς εἰς ἀλλήλους ἀγάπης θεραπεύειν τόν Θεόν καί ὅν ᾑρετίσασθε εἰς τύπον ἔχειν πατρός πνευματικοῦ, εἰ καί τῆς ἀξίας πολύ ἀπολείπομαι, ὡς ἄν χαίρῃ μέν Θεός ἐπί τῇ ὁμονοίᾳ καί τελειώσει ὑμῶν, χαίρω δέ κἀγώ ὁ ταπεινός, ἐπεκτεινομένην ὁρῶν ἀεί τήν προκοπήν τοῦ κατά Θεόν ὑμῶν βίου ἐπί τό κρεῖττον ἐν πίστει, ἐν ἁγνεία, ἐν φόβῳ Θεοῦ, ἐν εὐλαβείᾳ, ἐν κατανύξει καί δάκρυσι, δι᾿ ὧν ὁ ἔσω καθαίρεται ἄνθρωπος καί πληροῦται φωτός θείου καί ὅλος Πνεύματος Ἁγίου γίνεται ἐν συντρετριμμένῳ ψυχῆς καί καταβεβλημένῳ φρονήματι, καί ἡ χαρά ἡ ἐμή γίνεται εἰς εὐλογίαν ὑμῶν καί προσθήκην ἀνωλέθρου καί μακαρίας ζωῆς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν, ᾧ ἡ δόξα εἰς τούς αἰῶνας. Ἀμήν.

Γόρτυνος Ιερεμίας "Θέλουν να μας κάνουν σιγά -σιγά πολίτες σε ένα νέο παγκόσμιο κράτος"

Γόρτυνος Ιερεμίας "Θέλουν να μας κάνουν σιγά -σιγά πολίτες σε ένα νέο παγκόσμιο κράτος"

Τους προβληματισμούς του για την «Κάρτα του Πολίτη» εκφράζει ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Γόρτυνος και μεγαλουπόλεως κ. Ιερεμίας Φούντας, τονίζοντας μεταξύ άλλων ότι «σε θέματα που φαίνονται ως σημεία των καιρών πρέπει να έχεις φωτισμένο νου, πρέπει να είσαι προφήτης»

«Εγώ προφήτης δεν είμαι, αλλά μελετώ τα βιβλία των αγίων προφητών και επιθυμώ να ομιλώ και να ζω με βάση την φωτισμένη διδασκαλία τους. Έτσι θα γράψω μερικές σκέψεις για την Κάρτα του Πολίτου, που θέλουν να μας δώσουν, και παρακαλώ να τις ακούσετε», συνεχίζει ο κ. Ιερεμίας.

Οι σκέψεις του Μητροπολίτη Γόρτυνος έχουν ως εξής:

Το σημερινό μου κήρυγμα, αγαπητοί αδελφοί, δεν θα είναι συνέχεια των μαθημάτων για την ορθόδοξη πίστη μας, αλλά θέλω να σας μιλήσω για ένα θέμα που ακούγεται πολύ στις ημέρες μας. Θα σας μιλήσω για την λεγόμενη Κάρτα του Πολίτη.

Όμως, διστάζω, γιατί, για να μιλήσει κανείς σωστά σε θέματα που φαίνονται ως σημεία των καιρών, πρέπει να έχει φωτισμένο νου, πρέπει να είναι προφήτης. Οι προφήτες, αγαπητοί μου, λέγονταν «ορώντες», γιατί, με την Χάρη του Θεού που είχαν, έβλεπαν σωστά την κρίση της εποχής τους και έδιναν το κατάλληλο φάρμακο για την θεραπεία της. Εγώ προφήτης δεν είμαι, αλλά μελετώ τα βιβλία των αγίων προφητών και επιθυμώ να ομιλώ και να ζω με βάση την φωτισμένη διδασκαλία τους. Έτσι θα γράψω μερικές σκέψεις για την Κάρτα του Πολίτου, που θέλουν να μας δώσουν, και παρακαλώ να τις ακούσετε.


1. Κατά πρώτον θα πω αυτό το βασικό: Αν το να πάρουμε την Κάρτα του Πολίτου, αυτό σημαίνει ότι
αρνούμαστε τον Κύριο ημών Ιησού Χριστό, τότε το λέμε καθαρά και το φωνάζουμε δυνατά: Όχι δεν θα την πάρουμε! Αν δηλαδή μας πουν: «Αρνήσου τον Χριστό και θα σου δώσω την Κάρτα, για να μπορείς έτσι να παίρνεις τον μισθό σου και να εξυπηρετείσαι και εσύ και η οικογένειά σου σε όλες τις υπηρεσίες», τότε εμείς θα απαντήσουμε: «Βάλτε μου το μαχαίρι στον λαιμό, βάλτε βαθιά το μαχαίρι, την Κάρτα που μου λέτε, όχι δεν την παίρνω. Δέχομαι και εγώ και η οικογένειά μου να πεθάνουμε γυμνοί και νηστικοί στο στρώμα, αλλά τον Χριστό μου, όχι δεν Τον αρνούμαι»!

2. Δεν φαίνεται όμως, χριστιανοί μου, φανερά τουλάχιστον, δεν φαίνεται λέγω ότι το να πάρουμε την Κάρτα του Πολίτου σημαίνει ότι θα αρνηθούμε την πίστη μας. Μας την προσφέρουν, όπως μας λέγουν, σαν ένα είδος ταυτότητος, στην οποία θα ενσωματωθούν όλα τα στοιχεία μας: Εκλογικός αριθμός, διαβατήριο, δίπλωμα οδήγησης, όλα – όλα όσα έχουν σχέση με την υγεία μας, ώστε ο πολίτης, μας λέγουν, να εξυπηρετείται σε όλες τις υπηρεσίες του Δημοσίου. Με αυτήν την απλή έννοια και χωρίς να μας θέτουν θέμα πίστεως, σαν χριστιανοί, δεν έχουμε πρόβλημα να πάρουμε την Κάρτα.

3. Όμως έχουμε μάτια και βλέπουμε και λογική και σκεπτόμαστε και νοούμε τι δεν είναι τόσο απλά τα πράγματα με την Κάρτα του Πολίτου· γι᾽ αυτό και δικαιολογημένα προκαλούνται τόσες αντιδράσεις των χριστιανών μας, αλλά και όλων γενικά των ανθρώπων, ακόμη και αυτών των αδιαφόρων θρησκευτικά.

(α) Ακούμε ότι με αυτή την Κάρτα θα δυναστεύεται η ελευθερία του ανθρώπου, γιατί με το μικροτσίπ που θα υπάρχει σ᾽ αυτή θα γίνονται γνωστά στον καθένα όλα τα προσωπικά δεδομένα του ανθρώπου, ακόμη δε, με την τοποθέτηση αργότερα ενός μικροτσίπ στο χέρι μας, θα ελέγχεται και η ψυχική κατάσταση του ανθρώπου.

Αυτό κανείς άνθρωπος, αλλά ιδιαίτερα εμείς οι Έλληνες, και ακόμη ιδιαίτερα εμείς οι Πελοποννήσιοι, που κάναμε λεβέντικους αγώνες για την λευτεριά, εμείς ιδιαίτερα, λέγω, δεν θα πρέπει να ανεχθούμε μια τέτοια καταδυνάστευση της ψυχής μας, για εξυπηρέτηση τάχα. Ένα από τα μεγαλύτερα δώρα του Θεού στον άνθρωπο, αγαπητοί μου, είναι η ελευθερία, το «αυτεξούσιο» που λέμε θεολογικά, το οποίο σεβάστηκε και Αυτός ο Θεός.

Γιατί, ενώ μπορούσε ο Θεός να αναγκάσει τον άνθρωπο να τηρεί τις εντολές Του, όμως τον άφησε ελεύθερο, να ενεργήσει κατά την επιθυμία του. Τόσα και τόσα γράφουν οι άγιοι Πατέρες για το αυτεξούσιο του ανθρώπου, το οποίο όμως έρχεται τώρα να μας το τσαλαπατήσει η Κάρτα του Πολίτου.

Και όπως τα λέγουν οι ειδικοί, η δικτατορία της Κάρτας θα προχωρήσει ακόμη περισσότερο: Θα θέλει να μας κάνει ένα είδος ρομπότ, γιατί το μικροτσίπ της Κάρτας, όταν αργότερα το εμφυτεύσουν στο χέρι μας, αυτό θα επηρεάζει την ψυχική μας διάθεση και θα αλλοιώνει τον ψυχικό μας κόσμο.

Δηλαδή, η Κάρτα του Πολίτου θα γίνει ο εξευτελισμός της προσωπικότητός μας και θα μας υποδουλώσει στην πιο σκληρή δικτατορία. Εμείς που δεν ανεχθήκαμε την Τουρκιά, πως τώρα θα ανεχθούμε αυτήν την σκληρότερη σκλαβιά;

Εάν έτσι έχει το πράγμα, και έτσι έχει, όπως μας το λέγουν οι ειδικοί, γι᾽ αυτόν τον λόγο, όχι δεν πρέπει να πάρουμε την Κάρτα. Θέλουμε όμως, όχι μόνο εμείς η Εκκλησία, αλλά και η Πολιτεία, που λέει ότι ενδιαφέρεται για την ελευθερία του πολίτη, να αντιδράσει στην καταδυνάστευση αυτή της ελευθερίας μας, που θα μας φέρει η Κάρτα του Πολίτη.

(β) Αλλά υπάρχει και άλλος λόγος, ακόμη ισχυρότερος για ᾽μας τους χριστιανούς, που μας κάνει να αποκρούομε και να αποστρεφόμαστε αυτήν την Κάρτα: Μας λέγουν ότι ο κωδικός αριθμός του μικροτσίπ της Κάρτας θα είναι ο 666.

Που τον βρήκαν επί τέλους αυτόν τον αριθμό; Κάτι κρύβεται εδώ!... Εμείς, που διαβάζουμε την Αγία Γραφή, ξέρουμε, όπως μας λέγει η Αποκάλυψη, ότι ο αριθμός αυτός είναι ο αριθμός του Αντιχρίστου (βλ. Απ. 13,18).

Είναι δύσκολος στην ερμηνεία του ο αριθμός αυτός. Γενικά με αυτόν χαρακτηρίζεται το κράτος του Αντιχρίστου, το οποίο θα είναι ένα χάος. Αυτό το χάος εκφράζει ο αριθμός 666.

Πραγματικά είναι ένας μυστηριώδης αριθμός. Αποτελείται από τρία 6· το τετράγωνο του 6 είναι 36· αν προσθέσουμε όλους τους αριθμούς από το 1 μέχρι το 36 λαμβάνουμε άθροισμα 666.

Ποιά ερμηνεία έχει ο αριθμός αυτός; Και ξένοι ακόμη ερμηνευτές (για παράδειγμα ο Henry) είπαν ότι ο αριθμός αυτός εκφράζει τον αριθμό των πλανών και των αιρέσεων του Παπισμού, η άλλοι είπαν, ότι είναι ο αριθμός των ετών του Παπισμού από την εμφάνισή του μέχρι την πτώση του.

Γενικά όμως επικρατεί η ερμηνεία που είπαμε, ότι ο αριθμός 666 εκφράζει το χάος του κράτους του Αντιχρίστου. Εμείς λοιπόν που γνωρίζουμε ότι ο αριθμός 666 είναι ο αριθμός του Αντιχρίστου και των υπηκόων του, όχι δεν θέλουμε στην ταυτότητά μας, στην κάρτα μας, να έχουμε τέτοιο αριθμό. Βέβαια δεν είμαστε θρησκόληπτοι για να νομίζουμε ότι, αν μας γράψει κανείς στην πλάτη μας η έξω από το σπίτι μας τον αριθμό αυτό, πάει χαθήκαμε και γίναμε του Αντιχρίστου, χωρίς να το θέλουμε.

Αλλά πως να το πω; Όχι δεν θέλουμε τον αριθμό αυτό στην Κάρτα μας, που θα την κάνουν ταυτότητά μας. Δεν μπορεί να μας επιβάλουν ετσι θελικά στο προσωπικό μας δελτίο έναν αριθμό που θέλουν αυτοί, που είναι για ᾽μας τους πιστούς δυσώνυμος αριθμός.

Αλλά, με το να επιμένουν, από προηγούμενα έτη ήδη, να μας βάλουν στο προσωπικό μας δελτίο τον αριθμό του Αντιχρίστου, υποψιαζόμαστε ποιό είναι το σχέδιό τους: Θέλουν σιγά-σιγά να μας εισαγάγουν και να μας κάνουν πολίτες σε ένα νέο κράτος, παγκόσμιο κράτος, το κράτος μιας ηλεκτρονικής διακυβέρνησης και να αποχρωματιστούμε έτσι σαν Έλληνες και σαν Χριστιανοί.

Και γι᾽ αυτόν λοιπόν τον λόγο ακόμη, το ότι δηλαδή η Κάρτα του Πολίτου θα έχει ως κωδικό τον αριθμό του Αντιχρίστου, όχι δεν θέλουμε να την πάρουμε!

(γ) Το ότι, αγαπητοί μου χριστιανοί, η Κάρτα του Πολίτου θα φέρει τον αριθμό 666 και το άλλο που είπαμε ότι θα ελέγχει την ζωή μας και αυτόν ακόμη τον ψυχικό μας κόσμο, αυτά, λέγω, μας κάνουν να συνδέσουμε την Κάρτα του Πολίτου με το χάραγμα του Αντιχρίστου, για το οποίο γράφει η Αποκάλυψη.

Η Αποκάλυψη, όπως λέγουν οι ερμηνευτές της, ερμηνεύεται «κυκλικώς». Αυτό σημαίνει ότι η Αποκάλυψη κατά ένα μικρό κύκλο πραγματοποιείται σε κάθε εποχή. Και στα τέλη των αιώνων, σε ένα ευρύ, στον τελευταίο κύκλο, θα πραγματοποιηθούν τα γεγονότα ακριβώς όπως τα γράφει η Αποκάλυψη.

Ώστε λοιπόν και στην σημερινή μας εποχή ζούμε την Αποκάλυψη. Και στην σημερινή μας εποχή ο Αντίχριστος έχει τον πρόδρομό του και το προδρομικό του σημείο. Πριν δηλαδή από το πραγματικό χάραγμα του Αντιχρίστου στο μέτωπο και στην χείρα, για το οποίο γράφει η Αποκάλυψη (13,16), η ανθρωπότητα θα προετοιμαστεί και θα δοκιμασθεί με προηγούμενα χαράγματά του.

Και σαν τέτοιο προδρομικό χάραγμα του Αντιχρίστου για την εποχή μας θεωρούμε την Κάρτα του Πολίτου, αν βέβαια αληθεύουν τα παραπάνω στοιχεία που φημολογούνται γι᾽ αυτήν:  Ότι δηλαδή αυτή η Κάρτα θα έχει τον αριθμό του Αντιχρίστου και θα προσβάλει το αυτεξούσιο, το μέγα αυτό δώρο του Θεού στον άνθρωπο. Αν έχουν έτσι τα πράγματα, βεβαίως δεν πρέπει να πάρουμε την Κάρτα του Πολίτου!

4. Για να μην πάθουμε, αδελφοί, την ζημιά – που θα την πάθουν πολλοί – και παραπλανηθούμε από τις δολοπλοκίες του Σατανά και από τα προδρομικά του Αντιχρίστου χαράγματα, πρέπει να αγωνιζόμαστε συνεχώς για την καλή μας πορεία προς τον Θεό, τον Κύριό μας Ιησού Χριστό.

Να προσευχόμαστε και να αγαπάμε την άσκηση, την νηστεία δηλαδή και την απλή και ταπεινή ζωή και όχι την καλοπέραση. Γιατί οι σωστοί χριστιανοί δεν είναι καλοπερασάκηδες, αλλά ουν ασκητικά.

Να εξομολογούμαστε, να μελετούμε τον λόγο του Θεού και να λαχταράμε την Θεία Λειτουργία με τον γλυκό της καρπό, την Θεία Κοινωνία.  Έτσι, αν ο αγώνας μας και η χαρά μας είναι το να αγαπάμε τον Χριστό και να ζούμε κατά τον άγιο Νόμο Του, δεν θα αφήσει η καλή μας Παναγία εμάς τα παιδιά Της ας παραπλανηθούμε από τον Διάβολο και να σφραγισθούμε από τα χαράγματά του.

Ο χριστιανός που προσεύχεται και κοινωνάει ενσυνείδητα και  με γλυκασμό το Σώμα και το Αίμα του Χριστού έχει καθαρό νου και τον φωτίζει ο Θεός τι πρέπει να πράξει. Μη φοβάστε, χριστιανοί μου, μη φοβάστε! Ναι! Δεν θα μας αφήσει, ξαναλέγω, η Παναγία Δέσποινά μας να πέσουμε στην πλάνη του εχθρού.

Το καθημερινό μας ακούμπημα είναι η προσευχή μας σ᾽ Αυτήν: «Την πάσαν ελπίδα μου εις Σε ανατίθημι, Μήτερ του Θεού, φύλαξόν με υπό την σκέπη Σου»!

5. Τέλος, έχω να πω ότι σαν Ορθόδοξοι Χριστιανοί πρέπει να έχουμε σωστό κκλησιολογικό φρόνημα. Στο θέμα της Κάρτας του Πολίτου θα κάνουμε ο,τι μας πει η Εκκλησία, σαν Σύνοδος Ιεραρχών.

Είναι αλήθεια όμως ότι εμείς οι Ιεράρχες πρέπει να βοηθούμε τους Χριστιανούς μας, διδάσκοντας σ᾽ αυτούς την ιδασκαλία της Αγίας Γραφής και των Αγίων Πατέρων μας, να βλέπουν σωστά τα σημεία των καιρών και να τους ετοιμάζουμε να δίνουν μαρτυρία για την πίστη τους και με μαρτύριο ακόμη. Σ᾽ αυτήν δε την μαρτυρία και το μαρτύριο μπροστάρηδες πρέπει να είμαστε εμείς οι Ιεράρχες, αλλά και όλοι οι Κληρικοί, Μοναχοί και Μοναχές.

romfea.gr

ΤΟ ΑΤΟΠΟ ΤΗΣ ΔΑΡΒΙΝΙΚΗΣ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ -EXELDIM- ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΑ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΙΣΧΥ ΤΗΣ.

ΤΟ ΑΤΟΠΟ ΤΗΣ ΔΑΡΒΙΝΙΚΗΣ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ -EXELDIM- ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΑ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΙΣΧΥ ΤΗΣ.

Ειδοποιός διαφορά των επιστημονικών θεωριών από τα δόγματα είναι ότι οι επιστημονικές θεωρίες επιδέχονται αμφισβήτησης. Η πρόοδος της επιστήμης βασίζεται σε αυτή ακριβώς τη διαψευσιμότητα των επιστημονικών θεωριών.
Η δαρβινική θεωρία της εξέλιξης των ειδών, από τη διατύπωση της μέχρι σήμερα, υπόκειται σε αμφισβήτηση από μια σταθερή και συνεχή μειοψηφία του επιστημονικού κόσμου.

Οι επιστήμονες αυτοί θεωρούν, πως η δαρβινική εξελικτική θεωρία, αν και εξηγεί τη δημιουργία νέων παραπλήσιων ειδών, δεν δύναται να εξηγήσει την προέλευση των οικογενειών και όλων των άλλων ανώτερων ταξινομικών κατηγοριών.
Η αμφισβήτηση τους είναι καθαρά επιστημονική και ούτε στο ελάχιστο φιλοσοφική ή θεολογική. Στο παρόν άρθρο παρατίθενται συνοπτικά μερικά από τα κύρια επιχειρήματα, που έχουν προβληθεί, ενάντια στη γενική ισχύ της δαρβινικής εξελικτικής θεωρίας. 
Ο αναγνώστης καλείται να διαπιστώσει ο ίδιος, ότι πρόκειται για επιστημονικά και όχι για θεολογικά επιχειρήματα.

(1) Το αρχείο των απολιθωμάτων
Ο Κάρολος Δαρβίνος, στο κλασικό του βιβλίο «Η προέλευση των ειδών» αναφέρει τα εξής [1]:
«Ο αριθμός των ενδιάμεσων ειδών, που έχουν υπάρξει στη γη, πρέπει να είναι πραγματικά τεράστιος. Γιατί, τότε κάθε γεωλογικός σχηματισμός και κάθε στρώμα δεν είναι γεμάτο με τέτοιους ενδιάμεσους κρίκους; Η γεωλογία, οπωσδήποτε, δεν αποκαλύπτει καμία τέτοια βαθμιαία οργανική αλυσίδα και αυτή, πιθανώς, είναι η προφανέστερη και σημαντικότερη αντίρρηση, που μπορεί να προβληθεί ενάντια στη θεωρία μου.»
Σήμερα, μετά από ενάμισο αιώνα εντατικής αναζήτησης ενδιάμεσων κρίκων, η εικόνα του αρχείου των απολιθωμάτων παραμένει η ίδια. Ένας από τους σπουδαιότερους εξελικτές παλαιοντολόγους της εποχής μας, ο StephenJ. Gould τη συνοψίζει ως εξής [2]:
«Η ιστορία των περισσότερων απολιθωμένων ειδών περιλαμβάνει δύο στοιχεία ιδιαίτερα ασύμβατα με τη βαθμιαία εξέλιξη:
1) Στάση: Τα περισσότερα είδη δεν παρουσιάζουν καμία κατευθυντική αλλαγή κατά την παρουσία τους στη γη. Εμφανίζονται στο αρχείο των απολιθωμάτων με την ίδια σχεδόν μορφή με την οποία εξαφανίζονται: η μορφολογική μεταβολή τους είναι συνήθως περιορισμένη και χωρίς ορισμένη κατεύθυνση.
 2) Ξαφνική εμφάνιση: Σε κάθε περιοχή, ένα είδος δεν εμφανίζεται σταδιακά, με συνεχή μορφολογική μεταβολή των προγόνων του. Εμφανίζεται ξαφνικά και πλήρως διαμορφωμένο.»
Η προαναφερθείσα εικόνα δεν μπορεί να αποδοθεί σε ανεπάρκεια του αρχείου των απολιθωμάτων. Πράγματι, από τις 178 οικογένειες των σύγχρονων σπονδυλωτών (εξαιρούνται τα πτηνά), οι 156 έχουν βρεθεί ως απολιθώματα (ποσοστό 88%) [3].

(2) Η βιολογική έκρηξη του Καμβρίου (cambrianexplosion)
Το σύνολο σχεδόν των φύλων (δηλ. των βασικών τύπων ζωντανών οργανισμών) εμφανίζεται ξαφνικά στο αρχείο των απολιθωμάτων, στα στρώματα της εποχής του Καμβρίου, χωρίς κανένα απολύτως ίχνος των απειράριθμων ενδιάμεσων κρίκων, οι οποίοι θα έπρεπε να συνδέουν όλους αυτούς τους ριζικά διαφορετικούς οργανισμούς μεταξύ τους. Ο ζωολόγος RichardDawkins, o πιο διάσημος ίσως υποστηρικτής της εξελικτικής θεωρίας αναφέρει σχετικά [4]:
«Τα γεωλογικά στρώματα του Καμβρίου ... είναι τα παλαιότερα στα οποία βρίσκουμε τα περισσότερα είδη ασπόνδυλων. Και βρίσκουμε πολλά από αυτά ήδη σε προχωρημένο στάδιο εξέλιξης, την πρώτη στιγμή που εμφανίζονται. Είναι σαν να έχουν φυτευτεί εκεί, χωρίς καμία εξελικτική ιστορία.»
Ο R. Lewin αναφέρει[5]: 
«Έχοντας περιγραφεί πρόσφατα ως «το πιο σημαντικό εξελικτικό γεγονός της ιστορίας των μεταζώων», η κάμβρια έκρηξη δημιούργησε σχεδόν όλους τους κύριους τύπους οργανισμών (φύλα), που έχουν υπάρξει, συμπεριλαμβανόμενων και πολλών άλλων, τα οποία αργότερα εξαφανίστηκαν. Σε σύγκριση με τα 30 περίπου υπάρχοντα φύλα, μερικοί εκτιμούν ότι η κάμβρια έκρηξη δημιούργησε μέχρι και 100.»
(3) Το φαινόμενο της μοριακής ισοαπόστασης (molecularequidistance)
H βιοχημική σύγκριση των ζωντανών οργανισμών (συγκρίσεις DNA, RNA, πρωτεϊνών) αποκάλυψε το καθολικό φαινόμενο της μοριακής ισοαπόστασης: Κάθε ζωντανός οργανισμός έχει σχεδόν την ίδια βιοχημική διαφορά από όλους τους οργανισμούς ενός οποιουδήποτε άλλου φύλου, τάξης, γένους κτλ. Επομένως, κανένας από τους οργανισμούς του συγκρινόμενου φύλου δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι βρίσκεται εξελικτικά κοντύτερα σε αυτόν. Το φαινόμενο αυτό είναι απόλυτα καθολικό και εμφανίζεται πάντα, ανεξάρτητα από την πρωτεΐνη ή το τμήμα DNA, RNA που χρησιμοποιείται για τη σύγκριση.
Σε γνωστό βιβλίο αναφοράς [6] παρέχονται τα αποτελέσματα μεγάλου αριθμού τέτοιων συγκρίσεων. Ενδεικτικά αναφέρουμε, ότι το ποσοστό διαφοράς της πρωτεΐνης cytochromeC2 ενός προκαρυωτικού οργανισμού (βακτηριδίου) από τις αντίστοιχες πρωτεΐνες ενός μεγάλου αριθμού απίστευτα διαφορετικών ευκαρυωτικών οργανισμών (θηλαστικών, ερπετών, πουλιών, αμφιβίων, εντόμων, ψαριών, φυτών και μονοκυτταρικών οργανισμών, όπως η μαγιά) είναι πάντα και με σχεδόν μαθηματική ακρίβεια το ίδιο. Συγκεκριμένα κυμαίνεται μόλις μεταξύ του 64% και του 69%. 
Βάσει της δαρβινικής θεωρίας, θα περίμενε κανείς ότι τα θηλαστικά θα διέφεραν από το βακτηρίδιο περισσότερο από ότι τα ψάρια και τα ψάρια περισσότερο από ότι η μαγιά. Ωστόσο, αυτό το οποίο πραγματικά προκύπτει, είναι ότι όλοι αυτοί οι οργανισμοί απέχουν βιοχημικά ακριβώς και με μαθηματική ακρίβεια την ίδια απόσταση από το βακτηρίδιο. 
Επομένως, κανένας οργανισμός δεν μπορεί να θεωρηθεί εξελικτικά ενδιάμεσος ανάμεσα στο βακτηρίδιο και τα θηλαστικά, κάτι που έρχεται σε ευθεία αντίθεση με τη θεωρία της εξέλιξης των ειδών.

Επιπλέον, η απόλυτη καθολικότητα και η σχεδόν μαθηματική ακρίβεια του φαινομένου της μοριακής ισοαπόστασης αποκαλύπτει σε βιοχημικό επίπεδο μια κανονικότητα ανάλογη αυτής του περιοδικού πίνακα των στοιχείων.  Η κανονικότητα αυτή είναι αδύνατον να εξηγηθεί ικανοποιητικά από τους τυχαίους μηχανισμούς της δαρβινικής θεωρίας.

(4) Η μη ελαττώσιμη πολυπλοκότητα (irreduciblecomplexity)
Ένας βιολογικός μηχανισμός εμφανίζει μη ελαττώσιμη πολυπλοκότητα, όταν οποιαδήποτε απομείωση της πολυπλοκότητας του (δηλαδή οποιαδήποτε αφαίρεση ενός από τα στοιχεία που τον αποτελούν) οδηγεί σε πλήρη απώλεια της λειτουργικότητας του.
Ένα παράδειγμα βιολογικού μηχανισμού με μη ελαττώσιμη πολυπλοκότητα είναι το μαστίγιο των βακτηριδίων [7]. Το μαστίγιο είναι μια περιστροφική προπέλα, την οποία κάποια βακτηρίδια χρησιμοποιούν για τη μετακίνηση τους εντός υγρών. Αποτελείται από τα εξής (κύρια) στοιχεία: Το καθ΄αυτό μαστίγιο που περιστρέφεται εντός του νερού, έναν μοριακό κινητήρα που περιστρέφει το μαστίγιο, έναν αρθρωτό σύνδεσμο που συνδέει το μαστίγιο με τον κινητήρα και έναν στάτορα που κρατάει τον κινητήρα στη θέση του. Αν αφαιρέσουμε ένα οποιοδήποτε από τα ανωτέρω στοιχεία, ο μηχανισμός παύει εντελώς να λειτουργεί.
Ένας μηχανισμός που εμφανίζει μη ελαττώσιμη πολυπλοκότητα είναι αδύνατο να εξελιχθεί σταδιακά με δαρβινικό τρόπο (τυχαίες μεταλλάξεις - φυσική επιλογή). Πράγματι, οποιοδήποτε ενδιάμεσο στάδιο της εξέλιξης του μηχανισμού, ακόμα και αν προκύψει από τυχαίες μεταλλάξεις, δεν μπορεί να επιλεγεί από τη φυσική επιλογή, επειδή δεν έχει καμία λειτουργικότητα. Δηλαδή, στη συγκεκριμένη περίπτωση, το 50% του μαστιγίου δε βελτιώνει ούτε στο ελάχιστο την ικανότητα του βακτηριδίου να κολυμπάει και, επομένως, το μαστίγιο δεν μπορεί να εξελιχθεί σταδιακά, αλλά πρέπει να προκύψει σαν ολότητα από τις τυχαίες μεταλλάξεις (κάτι που είναι αστρονομικά απίθανο να συμβεί).
Ένα άλλο παράδειγμα είναι ο μηχανισμός με τον οποίο το αίμα πήζει στις πληγές, αποτρέποντας τον θάνατο των οργανισμών από ακατάσχετη αιμορραγία. Ο μηχανισμός βασίζεται σε μια αλυσίδα σαράντα τεσσάρων διαδοχικών αλληλεπιδράσεων μεταξύ πρωτεινών [8]. Η πήξη του αίματος επιτυγχάνεται μόνο στο τελευταίο 44ο βήμα, το οποίο για να συμβεί προϋποθέτει όλα τα 43 προηγούμενα. Ενδιάμεσοι οργανισμοί (εξελικτικοί κρίκοι) στους οποίους λείπει έστω και μία από τις 44 διαδοχικές αλληλεπιδράσεις δεν είναι δυνατόν να έχουν υπάρξει, επειδή η πρώτη πληγή θα τους προκαλούσε άμεσα θάνατο από ακατάσχετη αιμορραγία.
Η μη ελαττώσιμη πολυπλοκότητα δεν αποτελεί εξαίρεση, αλλά είναι γενικό φαινόμενο, που χαρακτηρίζει το σύνολο σχεδόν των σύνθετων βιολογικών μηχανισμών. Όπως μια μηχανή δεν μπορεί να λειτουργήσει, παρά μόνο αν το σύνολο των βασικών εξαρτημάτων της έχουν τοποθετηθεί και συνδεθεί μεταξύ τους, έτσι και οι σύνθετοι βιολογικοί μηχανισμοί δεν είναι δυνατόν να λειτουργήσουν και να επιλεγούν από τη φυσική επιλογή, παρά μόνο αν συναρμολογηθούν στο σύνολο τους από μία και μοναδική υπεραστρονομικά τυχερή μακρομετάλλαξης.(5) Άμεσες παρατηρήσεις των δυνατοτήτων του δαρβινικού μηχανισμού
Συχνά λέγεται, ότι για να διαπιστωθούν εξελικτικές αλλαγές στα έμβια είδη απαιτείται να παρέλθουν εκατομμύρια χρόνια. Αυτό πιθανώς να ισχύει για τους ανώτερους πολυκυτταρικούς οργανισμούς, ωστόσο δεν ισχύει για τους ταχύτατα αναπαραγόμενους μονοκυτταρικούς οργανισμούς. 
Η μεγαλύτερη, μέχρι σήμερα, πειραματική εξελικτική μελέτη, πραγματοποιείται από τον καθηγητή RichardLenski του πανεπιστημίου του Μίτσιγκαν [9]. Κατά το υπόψη πείραμα, μελετάται, άμεσα και εργαστηριακά, η εξέλιξη του βακτηριδίου E.coli. Μέχρι σήμερα, στους δοκιμαστικούς σωλήνες του Lenski έχουν γεννηθεί και πεθάνει περίπου 10^13 βακτηρίδια, αριθμός μεγαλύτερος από τον συνολικό αριθμό των χιμπαντζήδων και των ανθρώπων που έχουν υπάρξει στην εξελικτική γραμμή που οδηγεί από τον χιμπαντζή στον άνθρωπο. Επομένως, η επίδραση του δαρβινικού μηχανισμού στην εξέλιξη του E.coli, κατά το υπόψη πείραμα, θα πρέπει να είναι ανάλογη με την επίδραση του στην εξέλιξη του ανθρώπου.
Η πειραματικώς παρατηρηθείσα εξέλιξη του E.coli, δεν οδήγησε στην εμφάνιση ούτε μίας νέας σύνδεσης μεταξύ πρωτεϊνών (κάτι που είναι η βάση για τη δημιουργία νέων βιοχημικών λειτουργιών). Το βακτηρίδιο απλώς πέτυχε να μειώσει την κατανάλωση ενέργειας του, χάνοντας την ικανότητα του να κατασκευάζει κάποιες από τις δομικές μονάδες του RNA, που υπό τις συνθήκες του πειράματος δεν του χρειάζονταν.
Μάλιστα, ούτε το μικρόβιο της ελονοσίας P. falciparum, στο οποίο, κάθε χρόνο, γεννιούνται περίπου 10^20 άτομα έχει επιτύχει κατά τις τελευταίες δεκαετίες (που η εξέλιξη του παρατηρείται βιοχημικά) να δημιουργήσει κάποια νέα σύνδεση μεταξύ πρωτεϊνών. Ενδεικτικά αναφέρεται, ότι ο αριθμός των θηλαστικών που έχουν υπάρξει στην ιστορία της γης είναι μικρότερος από 10^20.
(6) Η προέλευση της ζωής και η πολυπλοκότητα του κυττάρου
Στην εποχή του Δαρβίνου, το κύτταρο, η απλούστερη μορφή ζωής, θεωρούνταν κάτι τόσο απλό, όσο «ένας μικρός βόλος από άνθρακα» [10]. Ωστόσο, τον 20ο αιώνα, η ανακάλυψη του ηλεκτρονικού μικροσκοπίου και η πρόοδος της μοριακής βιολογίας έδειξαν, ότι ανάμεσα στην πολυπλοκότερη μορφή άβιας ύλης (κρύσταλλοι) και στην απλούστερη μορφή έμβιας ύλης (βακτηριδιακά κύτταρα) υπάρχει ένα ασύλληπτο χάσμα.
Για να δώσει μια εικόνα αυτού του χάσματος, ένας από τους μεγαλύτερους επιστήμονες του 20ου αιώνα, ο Sir Fred Hoyle έκανε μια εκτίμηση της πιθανότητας να προκύψει το πιο απλό γνωστό βακτηρίδιο από μια υποτιθέμενη «προβιοτική σούπα» [11]. Το πιο απλό γνωστό βακτηρίδιο έχει δυνατότητα κωδικοποίησης περίπου 2000 πρωτεϊνών, με μέσο μήκος περί τα 300 αμινοξέα η κάθε μία. Μια αισιόδοξη εκτίμηση της πιθανότητας τυχαίας συναρμολόγησης μιας μέσης πρωτεΐνης είναι 1 στα 10^20. Επομένως, η πιθανότητα τυχαίας συναρμολόγησης και των 2000 πρωτεϊνών του απλούστατου βακτηριδίου θα πρέπει να είναι 1 στα (10^20)^2000 = 10^40000. Πρόκειται για πιθανότητα τόσο μικρή, ώστε η τυχαία προέλευση της ζωής θα φαινόταν εντελώς αδύνατη, ακόμα και αν όλο το σύμπαν ήταν γεμάτο με «προβιοτική σούπα».
Ένας από τους διακεκριμένους επιστήμονες, που ασχολούνται με την έρευνα στον τομέα της προέλευσης της ζωής, ο KlausDose, συνοψίζει ως εξής την τρέχουσα κατάσταση της έρευνας στον χώρο του [12]:
«Πάνω από 30 χρόνια πειραματισμού σε σχέση με την προέλευση της ζωής, στους τομείς της χημικής και μοριακής εξέλιξης, έχουν οδηγήσει μάλλον σε μια καλύτερη αντίληψη του τεραστίου μεγέθους του προβλήματος, παρά στη λύση του. Σήμερα, όλες οι συζητήσεις επί γενικών θεωριών και όλα τα πειράματα καταλήγουν σε αδιέξοδο ή σε μια ομολογία άγνοιας».
Η σύγχρονη μοριακή βιολογία έχει αποδείξει, ότι το κύτταρο, η απλούστερη μορφή ζωής, είναι ένα αυτόματο υπερ-εργοστάσιο, ασύλληπτα πολυπλοκότερο από τα πιο σύνθετα τεχνολογικά επιτεύγματα του ανθρώπου.
Για να αποκτήσουμε μια εικόνα της πολυπλοκότητας του κυττάρου [13] θα πρέπει να το μεγεθύνουμε ένα δισεκατομμύριο φορές, έτσι ώστε κάθε δομική του μονάδα (δηλ. κάθε άτομο) να έχει το προσιτό στον άνθρωπο μέγεθος μιας μπάλας του τένις. Σε αυτή τη μεγέθυνση, το κύτταρο θα μας φαινόταν σαν μια σφαίρα με διάμετρο 20 χιλιόμετρα, αρκετά μεγάλη, ώστε να χωράει 700 πόλεις σαν το Λονδίνο. Στην εξωτερική επιφάνεια της σφαίρας θα βλέπαμε τα εκατομμύρια ανοίγματα της κυτταρικής μεμβράνης, τα οποία επιλεκτικά ανοίγουν και κλείνουν σαν πόρτες τράπεζας, επιτρέποντας ελεγχόμενη ροή υλικών από και προς το κύτταρο. Στο εσωτερικό του κυττάρου θα βλέπαμε έναν τεράστιο αριθμό εργοστασίων (οργανίδια), τα οποία συνδέονται μεταξύ τους με εκατομμύρια διαδρόμους και αγωγούς, που διακλαδίζονται, επιτρέποντας την κίνηση των μορίων στο εσωτερικό του κυττάρου. 
Ο πυρήνας του κυττάρου θα έμοιαζε με μια τεράστια κεντρική τράπεζα πληροφοριών, με διάμετρο ενός χιλιομέτρου. Στο εσωτερικό της θα βλέπαμε τις αλυσίδες του DNA, οι οποίες περιέχουν, γραμμένες με τη μορφή κώδικα, όλες τις πληροφορίες για την κατασκευή και τη λειτουργία του κυττάρου. Θα βλέπαμε πολύπλοκες μοριακές μηχανές (mRNA), οι οποίες αντιγράφουν με αυτόματο μηχανισμό την απαιτούμενη, κάθε φορά, πληροφορία και στη συνέχεια βγαίνουν από την τράπεζα πληροφοριών και πηγαίνουν στα εργοστάσια κατασκευής πρωτεϊνών (ριβοσώματα).
Εκεί τα εργοστάσια και οι μηχανές τους (πρωτεΐνες), με αυτόματο μηχανισμό, αντίστοιχο ενός εργοστασίου συναρμολόγησης, διαβάζουν την πληροφορία που περιέχεται στο mRNA και με βάση αυτήν κατασκευάζουν περίπλοκες μοριακές μηχανές (πρωτεΐνες), από τις οποίες είναι φτιαγμένο το κύτταρο και με τις οποίες επιτελούνται όλες οι βιοχημικές του λειτουργίες. Κάθε τέτοια μοριακή μηχανή θα βλέπαμε να αποτελείται από 3000 περίπου άτομα, διατεταγμένα με γεωμετρική ακρίβεια σε ένα τρισδιάστατο σύμπλεγμα. Τις μηχανές αυτές θα τις βλέπαμε να αλληλεπιδρούν μεταξύ τους και να ενώνονται σε αμέτρητους συνδυασμούς, δημιουργώντας απειράριθμες άλλες πολυπλοκότερες μηχανές με διαφορετική λειτουργία η καθεμιά, οι οποίες και πάλι θα βλέπαμε να αλληλεπιδρούν μεταξύ τους, επιτελώντας τις ποικίλες βιοχημικές λειτουργίες του κυττάρου. 
Στο εσωτερικό του κυττάρου θα διακρίναμε κατασκευές, εργοστάσια και μηχανήματα με γνώριμες, από τη σύγχρονη τεχνολογία, λειτουργίες, όπως εργοστάσια μετατροπής της ηλιακής ενέργειας σε χημική (χλωροπλάστες), εργοστάσια παραγωγής ενέργειας με τη μορφή ATP (μιτοχόνδρια), φυσαλίδες (vesicles) οι οποίες σαν φορτηγά αποθηκεύουν και μεταφέρουν πρωτεΐνες, σιδηροδρομικούς σταθμούς (συσκευές Golgi), που συσκευάζουν, τοποθετούν ετικέτες προορισμού και αποστέλλουν τις πρωτεΐνες σε διάφορα σημεία του κυττάρου, ένα τεράστιο μεταλλικό δικτύωμα (σκελετός του κυττάρου), το οποίο στηρίζει στατικά το κύτταρο, αλλά και επιτρέπει την κυκλοφορία εντός αυτού με τη μορφή δικτύου δρόμων, καθώς και εργοστάσια απόθεσης και ανακύκλωσης απορριμμάτων (λυσοσώματα).
Αν μελλοντικά βρούμε τρόπο να κατασκευάσουμε τεχνητά ένα κύτταρο, τοποθετώντας στη θέση τους τα διάφορα άτομα από τα οποία αποτελείται, ακόμα και αν θα χρειαζόμαστε μόνο ένα λεπτό για να τοποθετήσουμε στη θέση του ένα άτομο, για την κατασκευή ενός και μόνου κυττάρου, θα χρειαζόμασταν 50 εκατομμύρια χρόνια. Ωστόσο, το ίδιο το κύτταρο μπορεί (αναπαραγόμενο) να ανακατασκευάσει πλήρως τη δομή του μέσα σε λίγες ώρες. 
Η ικανότητα του DNA να αποθηκεύει πληροφορία είναι ασύλληπτα μεγαλύτερη από όλα τα σύγχρονα επιτεύγματα στο χώρο της μικροτεχνολογίας. Συγκεκριμένα, η πληροφορία που απαιτείται για την ανακατασκευή όλων των έμβιων ειδών, που έχουν υπάρξει στη γη (περίπου ένα δισεκατομμύριο είδη), θα μπορούσε να χωρέσει σε ένα κουταλάκι του τσαγιού και θα υπήρχε ακόμη χώρος για να αποθηκευτεί η πληροφορία όλων των βιβλίων που γράφτηκαν ποτέ [14].
Από πλευράς μικροτεχνολογίας, το κύτταρο περιέχει μέχρι και 100 χιλιάδες διαφορετικούς μηχανισμούς (πρωτεΐνες) σε έναν χώρο μόλις 4000 cμ, δηλαδή δέκα τρισεκατομμύρια φορές μικρότερο από τον όγκο άλλων ανθρώπινων θαυμάτων της μικροτεχνολογίας, τα οποία περιέχουν αντίστοιχο αριθμό μηχανισμών [15].
Από πλευράς αυτοματισμού, η ανθρώπινη τεχνολογία έχει δημιουργήσει μόνο πολύ απλά απολύτως αυτόματα μηχανήματα. Σε αντίθεση με τα ψευδο - αυτόματα ανθρώπινα εργοστάσια συναρμολόγησης, στα οποία συνεχώς εφαρμόζεται εξωτερικός - ανθρώπινος έλεγχος, το αχανής πολυπλοκότητας κύτταρο, λειτουργεί εντελώς αυτόματα, δηλαδή λειτουργεί αποκλειστικά βάσει των φυσικών - χημικών επιδράσεων που συμβαίνουν μεταξύ των μορίων του.
Τέλος, το κύτταρο έχει μια ικανότητα, την οποία η ανθρώπινη τεχνολογία δεν έχει ακόμα επιτύχει, ούτε καν στην πιο απλή μορφή της: Έχει την ικανότητα να αναπαράγεται, συναρμολογώντας πλήρως και εντελώς αυτόματα όλο το αχανές οικοδόμημα του, μέσα σε λίγες ώρες.

(7) Η πολυπλοκότητα του ανθρώπινου εγκεφάλου
Το κύτταρο, αν και ασύλληπτα περίπλοκο για τα δεδομένα της ανθρώπινης τεχνολογίας, δεν είναι παρά το απλούστερο κομμάτι του βιολογικού κόσμου, ο οποίος περιλαμβάνει πολυκυτταρικούς οργανισμούς, όπως ο άνθρωπος, ο οποίος βασίζει την ύπαρξη του στη συνεργασία δεκάδων τρισεκατομμυρίων κυττάρων.

Ο ανθρώπινος εγκέφαλος αποτελείται [16] από δέκα δισεκατομμύρια νευρωνικά κύτταρα. Καθένα από αυτά συνδέεται, μέσω ινών, με δεκάδες χιλιάδες άλλα νευρωνικά κύτταρα. Έτσι, ο συνολικός αριθμός συνδέσεων μεταξύ νευρωνικών κυττάρων του ανθρώπινου εγκεφάλου φθάνει το ένα τετράκις εκατομμύριο.
Όμως, παρά το ότι οι συνδέσεις είναι τόσο πολλές, δεν δημιουργούν ένα τυχαίο συσσωμάτωμα, αλλά ένα υψηλής οργάνωσης δίκτυο, στο οποίο μεγάλο ποσοστό ινών ακολουθεί την ατομική του, ειδικά καθορισμένη διαδρομή διαμέσω του εγκεφάλου.
Λαμβάνοντας υπόψιν, ότι το οδικό δίκτυο της γης περιλαμβάνει περίπου ένα δισεκατομμύριο οδικές συνδέσεις, προκύπτει ότι το νευρωνικό δίκτυο του ανθρώπινου εγκεφάλου είναι ένα εκατομμύριο φορές περιπλοκότερο από το οδικό δίκτυο της γης, αν και περιορίζεται σε όγκο λίγων εκατοντάδων κυβικών εκατοστών.
Αν και πολύ απέχουμε από το να μπορούμε να κατανοήσουμε πλήρως τη λειτουργία, όχι του εγκεφάλου, αλλά ακόμα και ενός απλού κυτταρικού οργανιδίου, ωστόσο, διαισθητικά, ανέκαθεν μπορούσαμε να αντιληφθούμε την πολυπλοκότητα που απαιτείται να έχει ένα όργανο, ικανό να παράγει την ανθρώπινη σκέψη.
Η σύγχρονη βιολογία απλά διαπιστώνει την πολυπλοκότητα αυτή.